چرا گاوها آبستن نمی شوند؟

چرا گاوها آبستن نمی شوند؟

27 اسفند1396
چرا گاوها آبستن نمی شوند؟

چرا گاوها آبستن نمی شوند؟
در هر شرایطی، تقریبا همیشه گروهی از گاوها وجود دارند که در تلقیح اول آبستن نمی شوند. آنها تلقیح می شوند، ولی ظرف یکی-دو ماه، یا باید مجدداً تلقیح شوند یا به شکل غیر منتظره ای آبستن نخواهند بود. چه اتفاقی افتاده است؟
چرا همواره تعداد زیادی گاو هستند که آبستن نمی شوند؟ حتی زمانی که توجه ویژه ای به مدیریت تولید مثل معطوف می شود، میزان موفقیت بدست آمده می تواند نا امید کننده باشد.
توضیحات بالقوه ای در این مورد وجود دارد: عدم تخمک ریزی، استعداد ژنتیکی، زمان بندی نامناسب تلقیح، مشکلات مرتبط با ذخیره اسپرم، تکنیک های ضعیف تلقیح مصنوعی (AI)، مرگ رویانی، عفونت، تنش حرارتی، موارد متابولیکی و .... این فهرست ادامه دارد. در مورد 4 دلیل عمده عدم باروری گاوها بحث خواهیم کرد.
 
 

  1. آیا گاو در شرایط سلامتی خوبی قرار دارد؟
بر حسب وضعیت سلامت، سه مورد مشخص و واضح هستند: ابتدا، ناهنجاری های پس از زایش در گله های شیری متداول هستند؛ دوم، ناهنجاری های پس از زایش منجر به بروز آبشاری از سایر مشکلات عملکردی می شوند؛ و سوم، روابط بین ناهنجاری های مختلف و شاخص های تولیدی متفاوت پیچیده می باشند.
در سری مطالعات انجام گرفته توسط Riberio و همکاران، مشخص شد که اثرات انتقالی یا ادامه دار ناهنجاری های پس از زایش (جفت ماندگی، متریت، ورم پستان، لنگش، مشکلات هضمی یا مشکلات تنفسی) در بسیاری موارد بیش از 4 ماه طول می کشد.
آنها اثرات منفی چنین ناهنجاری هایی را بر روی نمو رویان ثابت کردند، که پیام هایی در بحث شناسایی رویان توسط مادر و محیط رحم ارسال می کند. گاوهایی که بین زایش و AI دارای ناهنجاری های نامبرده بودند نسبت به گاوهای سالم 7-10 برابر احتمال باروری در آنها کمتر بود.
BVD و لپتوسپیروز مزمن دو بیماری عفونی پر دردسر هستند که  می توانند منجر به عدم باروری و مرگ اولیه رویان شوند. برنامه های واکسیناسیون درست اهمیت زیادی دارند.
BCS در یک زمان پس از زایش (BCS مقطعی) ممکن است به اندازه تغییر در وضعیت بدنی که در طی هفته های اول پس از زایش رخ می دهد اهمیت نداشته باشد.
افت چشمگیر در وضعیت بدنی به طور معنی داری باروری و کیفیت رویان را تحت تاثیر قرار می دهد، در صورتی که گاوهایی که قادر به حفظ شرایط بدنی هستند پاسخ های تولید مثلی قابل قبول تری خواهند داشت.
گاوهای شیرده به طرز ویژه ای به تنش حرارتی حساس هستند. بدن آنها حرارت زیادی تولید می کند که در ترکیب با هوای گرم می تواند منجر به آسیب به اووسیت و رویان های تازه تشکیل شده گردد. باروری حتی می تواند به وسیله تنش حرارتی که چندین ماه قبل از تخمک ریزی رخ داده است نیز تحت تاثیر قرار بگیرد. جالب اینکه، اثرات منفی تنش حرارتی می تواند با انتقال رویان تخفیف یابد چرا که رویان یک-هفته ای مراحل حساس خود را (یعنی زمانی که تنش حرارتی بیشترین اثر منفی خود را اعمال می کند) گذرانده است.
 
  1. آیا گاو تخمک ریزی کرده است؟
صرفنظر ار هر عامل دیگری، تا وقتی یک فولیکول تخمک ریزی نکند، راهی برای آبستنی وجود نخواهد داشت. عدم تخمک ریزی، می تواند از مشکلات سلامتی پس از زایش ناشی شود ولی این عامل می تواند به تولید شیر بالا در گاوهای شیری امروزی نیز مرتبط باشد. به طور میانگین، در بیش از 20 درصد از گاوها این عدم تخمک ریزی تا پس از VWP معمول 60 روزه ادامه خواهد داشت.
نه تنها فقدان تخمک ریزی به معنی عدم وجود تخمک برای باروری است، بلکه این پدیده بدین معنی نیز است که غلظت پروژسترون در گردش خون در طول فرآیند نمو فولیکول هم کم است.
به طور فزاینده ای دارد مشخص می شود که محیط هورمونی در طول نمو فولیکولی می تواند کیفیت اووسیت را تحت تاثیر قرار دهد، و غلظت های بالاتر پروژسترون در روزهای پیش از اوولاسیون اثر مثبتی بر باروری دارد.
 
  1. آیا گاو به درستی با اسپرم پر-کیفیت تلقیح شده است؟
سلول های اسپرم و تخمک های رها شده نیمه عمر کوتاهی در دستگاه تولید مثلی دارند. اما، برای اینکه سلول های اسپرم ظرفیت بارور کردن را بدست آورند باید چندین ساعت در دستگاه تولیدمثلیقرار بگیرند. اگرچه در مورد انعطاف پذیری زمان تلقیح بحث وجود دارد، ولی زمان مناسب تلقیح هنوز هم حیاتی است. این امر می تواند به معنی تفاوت بین باروری بهینه و باروری لب مرزی باشد.
تلقیح بر اساس تشخیص فحلی، خواه با استفاده از روش های سنتی مبتنی بر تشخیص چشمی باشد و یا استفاده از ابزارهای پیشرفته، باید به طور ایده آل 4 تا 16 ساعت پس از آغاز ایستا فحلی یا افزایش فعالیت صورت گیرد.
در هنگام استفاده از AI زمان بندی شده، یک اشتباه می تواند به شدت تمام کوشش های صورت گرفته و هزینه های انجام شده را به خطر بیندازد. و اگرچه برخی پروتوکل های پیشنهادی پیچیده تر و مشکل تر هستند، ولی برای هر کدام از آنها توجیهی وجود دارد.
با انطباق مناسب، برخی از پروتوکل های پیچیده تر بهتر کار می کنند و نسبت به برنامه های ساده تر می توانند منجر به نتایج بهتری شوند.
اگرچه تفاوت هایی بین تک تک گاوهای نر وجود دارد، ولی باروری ضعیف به احتمال زیاد به دلیل ذخیره اسپرم، گرم کردن یا جابجایی آن است. دمای ظرف حاوی آب گرم برای باز کردن پایوت اسپرم و مدت زمانی که اسپرم حرارت می بیند تا باز شود باید منطبق با توصیه های سازنده باشد.
 
  1. آیا این امکان وجود دارد که گاو آبستن بوده ولی آن را از دست داده باشد؟
مرگ رویان متداول است و از بزرگترین محدودیت های باروری در گاوهای شیری به شمار می رود. اغلب بیش از آنچه ما فکر میکنیم باروری رخ می دهد، ولی بیش از 20 درصد از رویان ها بیش از 4 هفته زنده نمی مانند. حتی اگر رویان ها 4 هفته ابتدایی را دوام بیاورند، بازهم حدود 12درصد مرگ رویانی بین 28 تا 60 روز پس از تلقیح وجود دارد.
 
چه اقدامی می توان انجام داد؟
رعایت چند نکته می تواند به بهبود باروری گله کمک کند:
  • هر شکاف و کاستی در برنامه های واکسیناسیون یا مدیریت تغذیه گاو در دوره انتقال را برطرف کنید.
  • به دنبال تخفیف حرارت در ماه های گرم سال باشید.
  • استفاده از GnRH و CIDR را برای اطمینان از وجود پروژسترون در حین نمو فولیکولی در نظر داشته باشید، که هدف آن گاوهای مشکل دار غیر تخمک ریز می باشد.
  • تجهیزات و ادوات AI را به خوبی حفظ و نگهداری کنید و به دقت موارد تلقیح درست را دنبال کنید.
  • در مورد مرگ رویانی، بپذیریم که نمیتوان از وقوع آن جلوگیری کرد، ولی در شناسایی گاوهای غیرآبستن باید کوشا باشیم و ببینیم که آیا در یک الگوی زمانی مجدداً تلقیح می شوند.
  • نویسنده: دکتر احسان محجوبی

نظرات
4.5 /5 20 5 1
ارسال نظر